Publié le 02/10/2026
Het is inmiddels algemeen bekend dat een testament een belangrijk instrument is om te bepalen wat er met uw goederen gebeurt na uw overlijden. Voor alleenstaanden en samenwonenden vereist dit extra zorg. Voor wie erft van een alleenstaande, voerde de Vlaamse Regering onlangs de zogenaamde “single-vermindering” door, die we in deze bijdrage voor u toelichten.
Alleenstaanden zonder kinderen
Voor alleenstaanden zonder kinderen kan het aangewezen zijn om een testament op te maken. In het testament bepaalt de alleenstaande wie zal erven.
De personen die u ondubbelzinnig in uw testament aanduidt, genieten sinds kort van de "singlevermindering" in de erfbelasting. Dit voordelig belastingtarief geldt indien u zou overlijden zonder een partner of (klein)kinderen na te laten.
Binnen uw nalatenschap kan de singlevermindering worden toegekend voor maximaal 100.000 euro aan erfdelen. Dit bedrag wordt bij meerdere begunstigen in principe evenredig verdeeld, tenzij het testament anders bepaald.
De tarieven van de singlevermindering zien er als volgt uit:
Deel van de nettoverkrijging (per begunstigde) | % |
Vanaf 0.01 tot en met 50.000 | 3 |
Vanaf 50.000,01 tot en met 100.000 | 9 |
Op die manier worden de personen die u in uw testament opneemt niet belast met een gigantisch bedrag aan erfbelastingen. Dit zou normaal wel het geval zijn indien er geen (klein)kinderen of partner zijn, met tarieven in de erfbelasting tot 55%.
De singlevermindering is bijgevolg een gunstig instrument voor alleenstaanden die hun dierbaren willen laten erven zonder hen op te zadelen met een zware erfbelasting.
Houd er wel rekening mee dat deze vermindering aangevraagd moet worden in de aangifte van nalatenschap.
Feitelijk samenwonenden
Partners die louter feitelijk samenwonen, erven niets van elkaar volgens het wettelijk erfrecht. Voor feitelijk samenwonenden die jarenlang lief en leed delen, kan deze regeling bijzonder hard overkomen. Een testament waarin partners elkaar begunstigen, biedt in deze gevallen vaak een oplossing.
Een lichtpunt is dat feitelijk samenwonden voor de erfbelasting onder bepaalde voorwaarden eveneens als partners worden beschouwd. Zo moeten zij op de dag van het overlijden minstens één jaar ononderbroken met de erflater hebben samengewoond en een gemeenschappelijk huishouden hebben gevoerd.
De regels op vlak van erfbelasting zijn bijgevolg dezelfde als bij wettelijk samenwonenden: een vrijstelling van erfbelasting op de gezinswoning in en een belasting aan het laagste tarief:
Schijf in euro | % |
Vanaf 0.01 tot en met 50.000 | 3 |
Vanaf 50.000,01 tot en met 250.000 | 9 |
Vanaf 250.000,01 | 27 |
Wettelijk samenwonenden
Het wettelijk erfrecht van wettelijk samenwonenden is ook beperkter dan dat van gehuwden. De langstlevende wettelijk samenwonende partner erft slechts het vruchtgebruik op de gezinswoning en de daarin aanwezige inboedel.
Wat de blote eigendom en de overige goederen betreft, is het wettelijk erfrecht dus van toepassing.
Indien u uw wettelijk samenwonende partner meer wil bevoordelen, dient u een testament opmaken.
Wettelijk samenwonenden worden in de erfbelasting als partner beschouwd en genieten zo wel van dezelfde gunstige tarieven en vrijstellingen als gehuwden. Dit houdt enerzijds een vrijstelling van erfbelasting op de gezinswoning in. Daarnaast worden erfenissen tussen partners aan het laagste tarief belast:
Schijf in euro | % |
Vanaf 0.01 tot en met 50.000 | 3 |
Vanaf 50.000,01 tot en met 250.000 | 9 |
Vanaf 250.000,01 | 27 |
Hoe testament opstellen?
Er zijn verschillende soorten testamenten die rechtsgeldig zijn.
De eerste testamentsvorm is het eigenhandig testament. Dit testament moet volledig handgeschreven zijn, gedateerd ondertekend zijn. Het is kosteloos en bovendien juridisch bindend.
U kan ook uw testament laten opmaken door de notaris. In dit notarieel testament dicteert u uw laatste wil aan de notaris. Die schrijft het op en leest het voor. Ten slotte dient u dit testament nog te ondertekenen.
Conclusie
Het is belangrijk dat een testament niet enkel uw laatste wensen bevat, maar eveneens voldoet aan alle formaliteiten. Wij begeleiden u graag bij het opstellen van een juridisch correct eigenhandig testament dat uw laatste wil helder en volledig weerspiegelt.